Tabakalerak DIPCk parte hartzen duen «Ikuspegi Kuantikoak» erakusketa inauguratu du

2025eko Zientziaren eta Teknologia Kuantikoen Nazioarteko Urtea dela eta, Tabakalerak “Ikuspegi Kuantikoak” erakusketa inauguratu du, Monica Bello Arts at CERNeko zuzendariak komisariatutako arte garaikidearen erakusketa eta hamaika artistaren lanak jasotzen ditu.

• “Ikuspegi kuantikoak” erakusketak aztertzen du fisika kuantikoaren oinarri batzuek, hala nola mugagabetasunak, probabilitateak eta ziurgabetasunak, arte garaikidean adierazteko eta gogoetatzeko forma berritzaileak inspiratzen dituztela.
• Erakusketa nazioarteko CERN zentroaren (Arts at CERN arte-programaren bitartez), DIPCren eta Tabakaleraren arteko lankidetzaren emaitza da eta ekainean erakusketa amaitzen denean, Basileara eta Eindhovenera mugituko da.
• Monica Bello izan da komisarioa eta nazioarteko ibilbidea duten hamaika artistaren obrak biltzen ditu, tartean, Jaione Cambordarenak, Urrezko Maskorraren irabazlea 2023ko Donostia Zinemaldian, eta Abelardo Gil-Fournierenak.
• Erakusketaren zati bat eta bere jardueren eta hezkuntzako proposamenen programa EAEko erreferentziazko beste espazio batzuetara ere eramango da, hala nola Guggenheim Museora eta Azkuna Zentrora, Eusko Jaurlaritzaren Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailaren laguntzari esker.

Hamargarren urteurrenaren eta Zientziaren eta Teknologia Kuantikoen Nazioarteko Urtearen barruan, Tabakalerak “Ikuspegi Kuantikoak” inauguratu du, unibertso kuantikoak eskaintzen dituen askotariko aukerak aztertzen dituen erakusketa, praktika artistiko garaikideen bidez.  Mónica Bello, Arts at CERNeko zuzendaria izan da komisarioa eta lagunak nazioarteko hamaika artistaren obrak jasotzen ditu: Alice Bucknell, 2023ko Urrezko Maskorraren irabazle Jaione Camborda, Libby Heaney, Joan Heemskerk, Abelardo Gil-Fournier, Nicole L’Huillier, Yunchul Kim, Adriana Knouf, Yuri Pattison, Marina Rosenfeld eta Erdieroalea (Ruth Jarman & Joe Gerhardt).

Ikuspegi kuantikoak Tabakaleraren eta CERNen (Ikerketa Nuklearrerako Europako Erakundea) arteko lankidetzaren emaitza da,  Arts at CERN arte-programaren, Donostia International Physics Center (DIPC) ikerketa-zentroaren, Tekniker zentro teknologikoaren eta ikerketa-zentroaren eta Basileako HEK (Haus der Elektronischen Künste) eta Eindhoveneko MU Hybrid Art House zentro artistikoen bitartez. Zentro horietan ere jarriko da erakusketa. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Sustapen Ekonomikoa eta Proiektu Estrategikoak Sailaren babesa jaso du erakusketak.

Dibulgaziorako eta kuantikara gerturatzeko espazioa.

1. mendean zehar, unibertsoa ulertzeko modua irauli zuen fisika kuantikoak. Ziurgabetasuna, probabilitatea eta indeterminazio terminoek zientzia ez ezik, munduaren gure ikuspegia ere eraldatu zuten. “Ikuspegi Kuantikoak” iraultza horretatik sortu da, kuantikak gure pentsatzeko modua nola inspiratzen duen, ziurtasun batzuk zalantzan nola jartzen dituen eta ezagutzaren mugak nola birdefinitzen dituen jorratzeko.

Erakusketa-aretoaren espazio nagusian, erakusketarentzako gelaurre gisa, fisika kuantikoa dibulgatzeko espazio berritzaile bat diseinatu da, Morgancrea sorkuntza-estudioarekin eta DIPCrekin batera. Sei pantailaren bitartez, publikoak eduki hezitzaile eta sortzaileak ikusiko ditu kuantikaren funtsezko kontzeptuan ulertzen laguntzeko. Proposamen horren xedea da fisika kuantikoaren printzipio konplexuak publiko orokorrari hurbiltzea, eta Tabakalerak ezagutzaren difusioarekin eta hainbat publikorekiko interakzioarekin duen konpromisoa indartzea. Erakusketaren barruko “erakusketa txiki” horrek Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailaren laguntza jaso du eta Gasteizera eta Bilbora eramango da, zehazki, Azkuna Zentrora, urri erdialdean.

Tabakalerak sorkuntza artistikoan eta zientifikoan duen inpaktua.

Tabakalerak 2020an hasi zuen Artearen, Zientziaren, Teknologiaren eta Gizartearen arloko bere ibilbidea, Medialab sortu zenean. Herritarren sorkuntzarako espazio irekia da hori, eta artisten eta ikerlarien arteko topaketetatik abiatuta ezagutza sortzea du xede.

Lanaren ikuspegi horren oinarria da ikerketak eta sorkuntza bateratuak, ekoizpen artistikoa aberasteaz gain, inpaktu esanguratsua sortzen dutela sorkuntzan eta berrikuntzan, zientziaren eta teknologiaren barruan. Hortaz, diziplinen arteko interakzioaren bitartez, ikuspegi berriak zabaldu eta arlo teknikotik harago doazen agertokiak planteatu daitezke. Hala, ateratzen diren emaitzekin, zientziaren eta teknologiaren arloan garrantzi sozial handiko gaietara hurbiltzeko beste modu bat eskaintzen zaie herritarrei. Gainera, ezagutza berria sortzea sustatzen da eta errealitatearen beste interpretazio batzuk egiten dira.

Ordutik, zentroak hainbat proiektu eta prototipo garatu ditu sorkuntza artistikoa eta zientifikoa uztartuz: Quadrature kolektiboaren  Supraspectives ikus-entzunezko instalazioa, Varvara & Mar (2022) artisten duoaren Dream Painter instalazio robotiko interaktiboa, VR- Kommand kolektiboaren Holobot. Social garden instalazio robotikoa (2022), Grown Your Own Cloud kolektiboaren Clouds of Pollen instalazioa eta Máquinas de ingenio erakusketan erakutsitako prototipoak (2023).

“Ikuspegi kuantikoak” erakusketak bat egin du ibilbide horrekin eta erronka garaikideak jorratzeko diziplinak integratzeko garaian nazioarteko erreferente gisa finkatu du Tabakalera.

Bitartekaritza- eta dibulgazio-programa artearen eta kuantikaren arloko aditu nabarmenekin.

Erakusketarekin batera, Tabakalerak programa publiko eta bitartekaritzako programa zabala diseinatu du, bisita dialogatuak, konferentziak, artistekin, zientzialariekin eta kuantikako adituekin osatutako mahai-inguruak, zinema-proiekzioak, erakusketan parte hartu duten parte-hartzaileek zuzendutako tailerrak eta publiko guztiei zuzendutako hainbat jarduera hezitzaile barne.

Eusko Jaurlaritzaren Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailaren lankidetza estrategikoari esker, hainbat eduki eta formatu dibulgatibo (konferentziak, haurrentzako tailerrak, etab.) diseinatu dira dibulgazio zientifikorako ekitaldietan eta programetan egiteko, hala nola NAUKAS, BILBO ZIENTZIA PLAZA edo BIDEBARRIETA ZIENTIFIKOAN, bai eta Bilboko Guggenheim Museoaren moduko erakunde artistiko garrantzitsuetan ere.

Programa honen parte izango diren parte-hartzaileen artean daude Jon Uriarte komisarioa eta ikerlaria, Maushaus hezkuntzako kolektiboa,  Rocio Vidal (La Gata de Schrödinger) dibulgatzaile zientifikoa, o Jose Luis Crespo (Quantum Fracture) dibulgatzaile zientifikoa,  Ricardo Diez Muiño DIPCko zuzendaria eta Mijo Lizarzaburu filosofoa. Programazioa aberastuko dute horiek beste artista, zientzialari eta aditu batzuekin batera, fisika kuantikoaren gaineko ezagutzekin eta aurreikuspenekin eta arte garaikidean duen eraginarekin.